بوجود مياورد . جزو اين اشياء كه محمّد نخجوانى نام ميبرد ، اساسا بايد وسائل خانگى ( متاع ) ؛ اثاثيه و قالى ( مفروشات ) ؛ خواربار ( ماكولات ) ، پوشاك ( ملبوسات ) ؛ اسلحه ؛ كالاهاى گوناگون ( امتعه ) ؛ ابزار ( آلات ) ؛ قماش يزدى ، قماش مصرى ، قماش دمشقى ، قماش اسكندريه‌يى جامه ، كتان دمشقى ؛ كتان روسى ؛ دستار مصرى ؛ جامه خارا ؛ جبه كرباس كبود ، كرباس ، كاغذ ؛ پارچه‌هاى ابريشمى ( كالا ) ؛ لباس ابريشمى چينى ( ارمك خطائى ) ؛ اسب عربى راهوار ؛ اسب گيلكى ؛ اسبان تازى ؛ باد پايان رومى ؛ اقمشه اصفهانى ؛ اقمشه يزدى ؛ اقمشه هندبارى ؛ اقمشه شيرازى ؛ اقمشه كرمانى ؛ تخته گردكانى ؛ جامه مصرى جامهء دمشقى ؛ جامهء اسكندرى ؛ جامهء خارا ؛ گندم ؛ جو ؛ كاورس ؛ كاه ؛ ابريشم يك رنگ بغدادى ( كمخاء بغدادى ) ؛ پارچه پشمى ( صوف ) ؛ لباس پشمى شيرازى ( زيلوچهء شيرازى ) ؛ زيلوچه آبخازى ؛ كاغذ خطائى ؛ آلات مرصع ؛ كارخانه‌هاى جامه و غيره را نام برد . محمّد نخجوانى علاوه‌بر اشياء توليدى و تجارى ، درباره نوع اشتغالات ، و حرف و متخصصين گوناگون نيز سخن ميگويد كه قسمتى از آنها ذيلا آورده مىشود : تجار فرنگ ؛ تجار خاصه ؛ نقاشان چاپك دست ؛ موسسه صنعتى ( مساس‌خانه ) ؛ كدخدايان بازار ؛ نجّار ؛ خياطت ؛ حجّار ؛ سمسار ؛ بزاز ؛ كلاه‌دوز ؛ معمار ؛ آرشيكت ( مهندس ) ؛ صنعتگر ( مساس ) ؛ پيشه‌كار ؛ دلالان ؛ اسكاف ؛ سباك ؛ محترفه ؛ صناع ؛ منجم ؛ مستاجر ؛ جراح ؛ كحالان ؛ خدمه امور طبى ( ساعور ) و نظاير اينها . ضمن تشريح بعضى از اصطلاحات مربوط بزندگى شهرى - صنعت و تجارت ،